Hoe ADAS (rijhulp)systemen wél bijdragen aan verkeersveiligheid

28 november 2019 verscheen het rapport van de Onderzoeksraad Voor Veiligheid (OVV) onder de naam "Wie stuurt? Verkeersveiligheid en automatisering". Aanleiding om het thema gebruik van ADAS (rijhulp)systemen eens vanuit een andere hoek te bekijken.

95% van alle verkeersongevallen wordt veroorzaakt door menselijke fouten. Daar waar we moderne technologieën kunnen inzetten om het verkeer veiliger te maken moeten we dat doen vinden wij van Prodrive Academy. Veel automobilisten gebruiken ADAS (rijhulp)systemen niet, of gebruiken ze wel maar dan op de verkeerde manier. 

De nadruk ligt op hulp

Mensen denken al snel dat auto's "vanzelf" rijden en dat is niet zo. Het is ook logisch dat de systemen nog niet compleet de mens evenaren als het gaat om rijden. Nee, het zijn op dit moment enkel rijHULPsystemen. Met de nadruk op hulp, ze helpen ons namelijk om de rijtaak veiliger uit te voeren. Hiervoor zijn de systemen volgens ons uitermate geschikt, mits bestuurders goed uitgelegd wordt wat de rijhulpsystemen kunnen, wat ze niet kunnen en dat bestuurders zelf  altijd hoofdverantwoordelijk zijn.

Juiste uitleg zorgt voor veiliger rijgedrag

We zien dat sommige automobilisten niet zelfstandig de systemen gaan gebruiken zonder dat zij een goede uitleg hebben gehad. Maar na een goede uitleg begrijpen zij de voordelen en leren zij de systemen te gebruiken.

Daarom verzorgt Prodrive Academy gebruikerstrainingen waarin een nieuwe auto wordt “uitgelegd” aan de bestuurder, er wordt dus getraind en gecoacht om bestuurders gevaren te leren herkennen en verkeersinzicht te geven, we motiveren en stimuleren bestuurders om daarbij slimme rijhulpsystemen te gebruiken. We leren je de systemen veilig en onder de juiste omstandigheden te gebruiken. We leren je de beperkingen en we leggen uit waar de systemen wel en niet voor bedoeld zijn zodat jij veiliger voor jezelf en je medeweggebruikers onderweg bent.

Waar rijhulpsystemen voor bedoeld zijn.

Ze zijn bedoeld om de bestuurder te helpen om veiliger te rijden. Als je met een automatische transmissie i.c.m. met een file assistent (feitelijk Lane Keeping Assist en Adaptive Cruise Control samen in 1 systeem) in de file rijdt dan neemt je kans op een kop- staart aanrijding met 99% af. Neemt in dat geval de aandacht van de bestuurder in de file af? Ja! Maar is dit slecht voor de verkeersveiligheid? Naar onze mening niet!

Dan naar Adaptive Cruise Control in andere situaties, het systeem houdt zelf een veilige afstand ten opzichte van de voorganger. Met andere woorden, de auto zal nooit meer bumperkleven. Doordat de auto oplet, is de bestuurder minder alert, maar is dit erg? We denken zelfs dat het met de aangekondigde snelheidsverlaging veiliger is om met ingeschakelde Adaptive Cruise Control te rijden dan zelf 100 km/u te rijden.

100 km/u op de snelweg voelt voor veel automobilisten niet als 28 meter per seconde (!) daardoor ontstaat er een vermoeide rijstijl. De Adaptive Cruise Control zorgt voor een veilige snelheid, een veilige volgafstand dus voorkomt dat een vermoeide bestuurder een ongeluk kan veroorzaken. In combinatie met een Lane Keeping Assistent, dus een systeem wat het voertuig in de eigen rijstrook houdt zijn de veiligheidsvoordelen nog groter, maar zal de aandacht van de bestuurder nog verder afnemen. Ook hier weer de vraag of dit erg is. Immers een vermoeide bestuurder reageert ook trager.

De zon staat laag...

en schijnt in je gezicht, jij staat achter in een file, je doet alarmlichten aan, je ziet in je binnen spiegel naderend verkeer aankomen, met de laagstaande zon bestaat de kans dat het achteropkomend verkeer jouw niet ziet! Wat heb je nu liever: Een vermoeide bestuurder die met 100 km/u op je afkomt met laagstaande zon in zijn gezicht? Of een minder alerte bestuurder die met ingeschakelde Adaptive Cruise Control op jou komt afrijden met 100 km/u…

Dat een bestuurder minder alert is met gebruik van rijhulpsystemen kunnen we uit eigen onderzoek bevestigen, maar we stellen tevens vast dat bestuurders ook minder vermoeid zijn, en daardoor alerter wanneer zij de rijtaak weer volledig overnemen.

Wat moet er beter aan ADAS (rijhulp)systemen?

Niet alles is als rozegeur, maneschijn en een mooie laagstaande zon die de lucht felrood kleurt. Nee er moeten zeker ook dingen verbeterd worden, zoals: 

  • Een uniforme bediening
  • Uniforme benamingen
  • Maak duidelijk onderscheid tussen default “ON” en default “OFF” rijhulpsystemen
  • Veel betere feedback aan de bestuurder of het systeem aan of uit staat
  • Betere uitleg aan bestuurders, gebruikerstraining, geen filmpjes, maar praktijk
  • Vehicle to vehicle communicatie, ipv reactief
  • Vehicle to grid communicatie, dus auto’s praten met de weg infrastructuur (voorbeeld: ADAS uit bij wegwerkzaamheden)
  • Auto’s met slimme rijhulpsystemen moeten SOTA (Software Over The Air Updates) kunnen ontvangen zodat de systemen software matig steeds verbeterd kunnen worden.

Bestuurders zijn wel klaar voor ADAS Systemen

Onze ervaring en overtuiging is als je Level 2 rijhulpsystemen op de juiste wijze gebruikt ze jouw veiligheid en die van je medeweggebruikers verhogen, tevens zorgen deze systemen voor minder vermoeidheid achter het stuur. Stellingen als “de bestuurder is er nog niet klaar voor” zijn zonde, het verkeer wordt echt veiliger van ADAS.

Wat het verkeer onveilig maakt is afleiding en smartphonegebruik. De verkeersveiligheid is erbij gebaat als deze systemen snel worden doorontwikkeld. Het limiteren van het gebruik van deze systemen is teruggaan in de tijd en verbetert de verkeersveiligheid op korte termijn niet.

De fabrikanten

De stelling “fabrikanten gebruiken hulpsystemen die nog niet uitontwikkeld zijn” delen we volledig, maar ook hiervan stellen wij de vraag of dit “erg” is. Immers we zitten nu op level 2 van 5 qua rijtaakondersteuning en de ontwikkeling kan alleen maar sneller doorgaan als je ADAS gebruikt, fouten en het overrulen door de gebruiker daarvan meet, analyseert en gebruikt om de systemen beter te maken en de systemen doorlopend update.

Die technologie is allemaal aanwezig, Tesla gebruikt deze bijvoorbeeld. In Amerika test Tesla al veel verder met de systemen maar onder andere deze Europese richtlijn: ECE/TRANS/WP.29/2017/10 / https://www.unece.org/fileadmin/DAM/trans/doc/2017/wp29/ECE-TRANS-WP29-2017-145e.pdf / houd ontwikkeling vooralsnog tegen.

Tot slot

Technologie verandert hoe wij ons als mensen gedragen, zie smartphone gebruik in het verkeer. Zorg dat die technologie ons helpt om verder te komen en ga technologie niet remmen. Zorg dat de ontwikkelingen in rijhulpsystemen aan voorwaarden voldoen maar geef die ontwikkeling de volledige ruimte om die 95% menselijke fouten te reduceren naar een getal dat dichtbij 0 ligt.

Download hier onze ADAS factsheet

Heeft u vragen over dit onderwerp of wilt u kennis op doen over ADAS (rijhulp)systemen?
Neem contact op via mark.maaskant@prodriveacademy.nl.